Pomaganie przez czytanie #biblioterapia

Książniczki
26 września 2016

Świat książki to miejsce, gdzie możemy spotkać siebie i łatwiej zrozumieć innych, a świadomość jaką budujemy w konfrontacji z bohaterami ma moc terapeutyczną.

Polskie Towarzystwo Biblioterapeutyczne od 19 lat popularyzuje idee biblioterapii wśród bibliotekarzy, nauczycieli, psychologów, pedagogów, pracowników socjalnych i terapeutów.

Miło nam poinformować, że 20 września 2016 r. Książniczki założyły Warszawskie Koło Polskiego Towarzystwa Biblioterapeutycznego. Koło działa przy firmie Bibliocreatio. Misją oddziału będzie propagowanie idei biblioterapii oraz prowadzenie warsztatów, które mają na celu wspieranie za pomocą odpowiednio dobranej książki.

Termin biblioterapia wywodzi się greckiego biblion oznaczającego książkę, oraz therapeo - leczę, etymologicznie jest to więc leczenie książką. Korzenie tej metody terapeutycznej sięgają starożytności, w bibliotece w Aleksandrii widniał napis Lekarstwo dla duszy.

Naukowe podstawy biblioterapii stworzył N. A. Rubakin, który na początku XX wieku w Instytucie Bibliopsychologii w Lozannie zapoczątkował badania nad reakcjami indywidualnych czytelników, a pojęcie biblioterapii po raz pierwszy zostało użyte w 1916 roku przez Samuela McChorda Cothersa jako użycie wyselekcjonowanych materiałów czytelniczych jako pomocy terapeutycznej w medycynie i psychiatrii oraz poradnictwo w rozwiązywaniu problemów osobistych przez ukierunkowane czytanie.

W Polsce biblioterapia pojawiła się dopiero w latach trzydziestych XX wieku. Stosuje się ją w pracy z dziećmi i dorosłymi, w przedszkolach, szkołach, szpitalach, hospicjach, ośrodkach pomocy społecznej, w terapiach grupowych i indywidualnych.

Ukierunkowane czytanie ma na celu umacnianie, pomoc w rozpoznawaniu i nazywaniu emocji oraz budowanie poczucia własnej wartości. Teksty wykorzystywane w biblioterapii muszą być dostosowany do problemu, adekwatne do wieku i dobrane do wrażliwości i upodobań czytelniczych osób potrzebujących wsparcia.

14 listopada po raz pierwszy w Polsce będzie obchodzony Dzień Biblioterapii.


MOC TERAPEUTYCZNA CZYTANIA:


1. Książki dają nam niekończoną liczbę historii, pobudzają do refleksji pod wpływem zachowań bohaterów i ich wyborów.

Literatura zawiera w sobie uniwersalne problemy ludzkiej egzystencji, to kompendium informacji o motywach naszych działań, zachowaniach i potrzebach. Z jednej strony czujemy się bezpiecznie, ponieważ jesteśmy w świecie fikcji, z drugiej strony identyfikacja z bohaterami wyzwala w nas różne uczucia, emocje i w tym sensie czytamy tak naprawdę o sobie. Czytając poznajemy swoje możliwości i ograniczenia stymulując naszą osobowość.

2. Dobrze dobrana książka uczy nas większej wrażliwości na relacje międzyludzkie.

Możemy się mentalnie przygotować na rożny przebieg zdarzeń śledząc losy naszych bohaterów i obserwując ich zachowanie. Rozwijamy się bowiem nie tylko za pomocą własnych doświadczeń, ale też poprzez doświadczenie innych. Możemy oswoić różnego rodzaju zagrożenia, traumy, straty. Czytanie sprzyja refleksji poszerzając spektrum naszych potencjalnych możliwości działania. Rozwijamy naszą zdolność empatii i poczucie konsekwencji naszych działań.

3. Pozytywny wpływ katharsis.

Identyfikacja z bohaterami pozwala na oczyszczenie emocjonalne. Biorąc pod uwagę naszą skłonność do wypierania emocji, czego konsekwencją są coraz większa ilość nerwic i depresji w społeczeństwie, możliwość oczyszczenia z zalegających uczuć jest niezwykle cenna.

4. Budowanie poczucia przynależności.

Literatura odgrywa ważną rolę wspierającą, ponieważ odkrywamy, że nie jesteśmy jedynymi osobami doświadczającymi konkretnych problemów. To z kolei sprzyja większej akceptacji siebie i swoich emocji. Badania pokazują, że w przypadku terapii zaburzeń depresyjnych i lękowych książki mają często większą skuteczność od farmakoterapii!

5. Pomoc dla małych czytelników.

W przypadku dzieci bajki terapeutyczne mogą zmniejszyć poczucie lęku i zagrożenia. Wielokrotne czytanie tej samej treści daje dziecku poczucie sprawczości i bezpieczeństwa. Książki pomagają nazywać i nadawać wartości uczuciom. Pobudzają do dyskusji, rozwijają myślenie i samoświadomość.

6. Lekarstwo na starość.

U ludzi starszych czytanie nie tylko stymuluje mózg do ciągłej aktywności poznawczej, ale również może zmniejszyć poczucie samotności i lęku przed śmiercią. Książki mogą dać zastrzyk energii, ustabilizować nastrój i zachęcić do codziennej aktywności.

7. Na poprawę humoru

Literatura pełni również funkcję kompensacyjną—umożliwia zastępcze doświadczenie czegoś pozytywnego, które w nurcie psychologii egzystencjalnej stanowi jeden z najważniejszych czynników leczących. Sama przyjemność jaką daje lektura ma terapeutyczną moc!

Wiemy, że czytanie rozwija wyobraźnię, poczucie humoru, twórcze myślenie, a dobrze dobrana książka może nas uczyć większej wrażliwości na relacje międzyludzkie. Uczymy się rozumieć ludzi, co w dobie kryzysu relacji międzyludzkich jest niezwykle ważne.

Zapraszamy na stronę PTB oraz na FB: Warszawskiego Koła Biblioterapeutycznego.